Jak rozpoznać tłoczenie winyla

Aby rozpoznać tłoczenie płyty winylowej, dopasuj płytę, którą trzymasz w rękach, do jednego konkretnego wydania w Discogs. Zacznij od okładki lub kodu kreskowego, zawęź wersje według formatu, kraju, roku i wytwórni, a potem wyszukaj wśród nich swój numer katalogowy. Następnie porównaj etykiety i runouty (oznaczenia w martwym polu) po obu stronach płyty. Wydanie, którego wszystkie szczegóły zgadzają się z Twoim egzemplarzem, to Twoja wersja, a jego runouty mogą zawęzić wybór do konkretnego tłoczenia.

VinylBox, niezależna aplikacja na iPhone’a i iPada do płyt winylowych, CD i kaset, która działa z Twoim kontem Discogs, łączy te kroki w jednym miejscu. Skanuje okładkę lub kod kreskowy, wyświetla pasujące wydania z Discogs wraz z wartościami w polu Matrix / Runout, jakie Discogs ma dla każdego z nich, pozwala je filtrować i przeszukiwać według numeru katalogowego, a wersję, którą potwierdzisz, zapisuje w Twojej kolekcji lub na liście życzeń.

Pobierz VinylBox na iPhone’a i iPada

Wydanie, tłoczenie czy master release: czym się różnią?

Kolekcjonerzy często mówią „tłoczenie” o edycji, którą mają, ale Discogs rozróżnia cztery rzeczy:

• Album: muzyka i tytuł, niezależnie od edycji.
• Master release: strona w Discogs, która grupuje wersje albumu (wytyczne Discogs dotyczące master release, po angielsku).
• Wydanie (release): jedna edycja, którą od innych odróżniają wytwórnia, numer katalogowy, kraj, format i identyfikatory. To właśnie wydanie dodajesz do kolekcji lub listy życzeń.
• Tłoczenie: jeden nakład produkcyjny wydania. Dwa nakłady mogą różnić się wyłącznie runoutami.

Dlatego najpierw ustal wydanie, a runouty odczytuj wtedy, gdy liczy się konkretny nakład. Szacowane wartości, ceny sprzedaży, oferty na rynku Discogs i pozycje na liście życzeń są przypisane do wydania, a nie do albumu.

Jak rozpoznać tłoczenie płyty winylowej krok po kroku

Przechodź od ogólnych szczegółów do drobnych, a o wyniku niech zdecydują etykiety i runouty.

Krok 1: Przygotuj płytę, okładkę i wkładki

Połóż obok siebie płytę, okładki i wkładki, a zanim zaczniesz szukać, zanotuj wszystko, co da się odczytać.

Poradnik Discogs o szukaniu informacji na płycie winylowej pokazuje, gdzie znajdują się te wskazówki.

Krok 2: Zeskanuj okładkę lub kod kreskowy

Pobierz VinylBox, otwórz skaner i wybierz tryb. Tryb Kod kreskowy zwykle szybciej daje dopasowanie, jeśli okładka ma kod, choć ten sam kod kreskowy może mieć kilka wydań. Tryb Okładka sprawdza się przy starszych okładkach: ustaw przód w ramce, przechyl okładkę tak, aby zniknęły odblaski, a potem stuknij okrągły przycisk.

Proponowane wydania pojawią się pod nagłówkiem „Wybierz swoją wersję”, każde z krajem, rokiem, formatami i wartościami w polu Matrix / Runout. Jeśli skan niczego nie znajdzie, wyszukaj po wykonawcy, tytule lub wytwórni. Zobacz, jak działa skaner płyt VinylBox.

Krok 3: Filtruj według formatu, kraju, roku i wytwórni

Za pomocą filtrów nad wynikami usuń wersje, które Twoja płyta wyklucza. Zacznij od formatu, np. Vinyl, a potem dodawaj kraj, rok lub wytwórnię, w miarę jak potwierdzasz je na swoim egzemplarzu.

Filtruj tylko według tego, co da się odczytać. W Discogs kraj oznacza rynek, na którym wydanie było sprzedawane, a nie miejsce produkcji (wytyczne Discogs dotyczące kraju). Reedycje mogą też zachować datę praw autorskich oryginału, więc w razie wątpliwości nie włączaj filtra roku (wytyczne Discogs dotyczące daty wydania).

Krok 4: Wyszukaj w wynikach numer katalogowy

Numer katalogowy zwykle skraca długą listę do kilku pozycji. Wpisz numer wydrukowany na grzbiecie lub etykiecie w pole wyszukiwania nad wynikami: VinylBox dopasowuje numery katalogowe i runouty, wyróżnia dopasowany fragment i pokazuje numer katalogowy każdego wyniku.

Jeśli nic nie pasuje, wpisz tylko charakterystyczną część numeru, pomiń przyrostek oznaczający stronę albo wypróbuj zarówno zapis z okładki, jak i z etykiety.

Krok 5: Porównaj etykiety, okładkę i runouty

Każdy wynik w VinylBox zawiera wartości w polu Matrix / Runout, które Discogs ma dla danego wydania, więc możesz porównać je z martwym polem swojej płyty (jak odczytać runout, wyjaśniamy poniżej). Otwórz wynik, aby zobaczyć pełną listę runoutów i kod kreskowy. Runouty pojawiają się tylko tam, gdzie dodał je ktoś ze współtwórców bazy, ale często rozstrzygają między tłoczeniami, które wyglądają identycznie.

Aby porównać etykiety i okładkę, stuknij „Zobacz szczegóły” na dole otwartego wyniku. Na stronie wydania, która się otworzy, zobaczysz jego zdjęcia z Discogs – często także tył okładki i etykiety na środku płyty – do porównania z Twoim egzemplarzem.

Krok 6: Potwierdź wydanie i zapisz je

Gdy jeden z kandydatów nie ma już żadnych niewyjaśnionych rozbieżności, zapisz go. VinylBox skanuje bez konta; aby zapisać płytę, zaloguj się w aplikacji przez Discogs, a Twoja kolekcja się zsynchronizuje. Nie masz jeszcze konta Discogs? Załóż je na ekranie logowania w VinylBox. Dodaj wydanie do kolekcji w oknie skanowania lub na stronie wydania, a przycisk zmieni się na „✓ W VinylBox”. W oknie skanowania ustaw folder, stan nośnika i stan okładki oraz notatkę, np. od kogo masz tę płytę.

Co oznacza numer katalogowy na płycie winylowej?

Numer katalogowy to oznaczenie, które wytwórnia nadaje wydaniu. Discogs opisuje go jako zwykle najbardziej widoczny numer na wydaniu, często wydrukowany na grzbiecie, z tyłu okładki i na etykiecie (wytyczne Discogs dotyczące numeru katalogowego).

Nie jest to ani kod kreskowy, ani kod wytwórni (numer „LC” na wielu europejskich wydaniach), ani numer matrycy używany w produkcji, który czasem jest numerem katalogowym z oznaczeniem strony, np. LTQ 204-A2 na stronie A tej samej fikcyjnej płyty. Numer katalogowy zawęża pole poszukiwań, ale często nie przesądza sprawy: ponowne tłoczenia i niektóre wydania zagraniczne zachowują ten sam numer, a na ponownie użytej grafice może wciąż widnieć stary numer.

Co to jest runout lub numer matrycy na płycie winylowej?

Numer matrycy, nazywany też runoutem, to kod wytłoczony lub wyryty w martwym polu (ang. runout, dead wax), czyli gładkim pasie między ostatnim rowkiem a etykietą. Służy do śledzenia produkcji i oznacza każdą stronę, a w martwym polu mogą się też znaleźć inicjały realizatora lub studia oraz znaki producenta, jak podają wytyczne Discogs dotyczące identyfikatorów.

Aby odczytać runout, przechylaj płytę pod lampą, aż znaki odbiją światło. Przepisz oznaczenia z każdej strony osobno, dokładnie tak, jak są zapisane, z wielkimi literami, symbolami i przekreślonymi znakami, a każdą przerwę zapisz jako jedną spację, tak jak robi to Discogs. Słabo widoczne znaki sfotografuj i zapisz „1 czy I?”, zamiast zgadywać.

Następnie porównaj cały ciąg znaków z wartościami w polu Matrix / Runout każdego wyniku. Jedno wydanie może mieć kilka wariantów runoutu: sam inny stempel (metalowa forma, którą tłoczy się każdą stronę) czy sam inny numer matrycy nie oznacza jeszcze nowego wydania, ale inna tłocznia lub inny realizator masteringu już może je oznaczać (ogólne zasady Discogs).

Jak sprawdzić, czy płyta winylowa to pierwsze tłoczenie

Pierwsze tłoczenie to egzemplarz z najwcześniejszego nakładu oryginalnego wydania albumu, zwykle z dookreśleniem kraju, np. pierwsze tłoczenie amerykańskie. Zgodna okładka niczego nie dowodzi, bo reedycje często powtarzają oryginalną grafikę.

Znalezienie oryginalnego wydania w Discogs jest konieczne, ale nie wystarczy: jak wspomnieliśmy wyżej, jedno wydanie może obejmować wczesne i późniejsze nakłady, a jego warianty runoutu są ponumerowane w kolejności, w jakiej dodawali je współtwórcy bazy, a nie w kolejności tłoczenia. Jeśli ani notatki do wydania, ani doświadczeni kolekcjonerzy nie wskazują, który runout był pierwszy, nazywaj swój egzemplarz oryginalnym wydaniem, a nie pierwszym tłoczeniem, zwłaszcza przy kupnie lub sprzedaży.

Te wskazówki zwykle wykluczają pierwsze tłoczenie:

• Nadrukowany kod kreskowy na albumie wydanym po raz pierwszy przed 1979 rokiem. Discogs zaznacza, że wydanie z kodem kreskowym z reguły nie może pochodzić sprzed 1979 roku (wytyczne Discogs dotyczące identyfikatorów).
• Wygląd etykiety, logo lub adres wprowadzone później niż te na zdjęciach etykiet oryginalnego wydania.
• Inny numer katalogowy lub prefiks niż w oryginalnym wydaniu dla danego kraju i formatu.
• Dopiski o reedycji na okładce lub etykietach, np. „reissue” albo „remastered”.

Potwierdzone pierwsze tłoczenie oznacz przyciskiem tagu obok „✓ W VinylBox”, wybierając lub tworząc tag, np. Pierwsze tłoczenie, aby łatwo je potem odnaleźć.

Jak wybrać między tłoczeniami, które wyglądają tak samo

Gdy kandydaci wciąż są do siebie podobni, przy każdym z nich oznacz każdą wskazówkę z kroku 1 jako zgodność, rozbieżność lub brak danych. Wybierz wydanie dopiero wtedy, gdy nie ma niewyjaśnionych rozbieżności, a brak danych traktuj jako brak danych, nie jako zgodność.

Przykład hipotetyczny: Night Ferry Hymns to wymyślona płyta LP z ilustracji powyżej, numer katalogowy LTQ 204. Twój egzemplarz to czarny winyl z etykietami stereo, a runout na jego stronie A to LTQ 204-A2, za nim wytłoczony trójkąt i inicjały jk.

Tylko kandydat B nie ma żadnych rozbieżności, więc właśnie to wydanie należy zapisać. Jeśli przy każdym kandydacie zostaje jakaś rozbieżność, zanotuj dokładne pytanie, np. „etykiety się zgadzają, na stronie B jest dodatkowy symbol”, i zadaj je na forum Discogs po zalogowaniu na konto, którego używasz w VinylBox.

Po rozpoznaniu: zapisz, oznacz tagiem i sprawdź wartość

• Kolekcja: gdy zalogujesz się w VinylBox przez Discogs, Twoja kolekcja, foldery i lista życzeń synchronizują się w obie strony, a kolekcja pozostaje dostępna offline. Przeczytaj, jak VinylBox działa z Twoją kolekcją Discogs.
• Stan i notatki: ustaw je w oknie skanowania albo później na stronie wydania; nasz poradnik o ocenie stanu płyt winylowych wyjaśnia każdą ocenę. „Porządkowanie kolekcji” wyłapuje płyty winylowe i CD, którym wciąż brakuje stanu lub folderu.
• Foldery i tagi: układaj płyty według półki, skrzynki lub gatunku i oznaczaj tagami te wyjątkowe; nasz poradnik o układaniu płyt winylowych porównuje różne systemy układania. Całą półkę skataloguj z pomocą naszego poradnika o katalogowaniu płyt winylowych i CD.
• Lista życzeń: w sklepie stuknij serce przy wersji, którą chcesz mieć, aby dodać ją do listy życzeń. Zanim zapłacisz, przejdź przez naszą listę kontrolną przy kupowaniu używanych płyt winylowych.
• Wartość: wynik i jego strona wydania pokazują „Szac. wartość” tej wersji, datę ostatniej sprzedaży oraz minimum, medianę i maksimum cen sprzedaży, o ile Discogs ma dane o transakcjach. Stuknij „Ostatnio sprzedano”, aby otworzyć historię sprzedaży z Discogs z datą, ocenami, ceną i komentarzem sprzedającego przy każdej transakcji, bez wychodzenia z VinylBox.

Wartości są szacunkami opartymi na danych Discogs i dotyczą wydania, a nie Twojego egzemplarza: egzemplarz w stanie VG nie osiągnie ceny egzemplarza w stanie Niemal idealny (NM). Ponieważ jedno wydanie może obejmować wczesne i późniejsze nakłady, zanim wycenisz poszukiwany wczesny egzemplarz, poszukaj swojego runoutu w komentarzach sprzedających w tej historii sprzedaży.

Nasz poradnik o cenach na Discogs pomaga przełożyć te liczby na przedział dla Twojego egzemplarza, a strona o tym, jak działa wycena płyt w VinylBox, opisuje panel wartości. Aby sprzedać duplikat, stuknij „Sprzedaj” pod polem „Szac. wartość” i wystaw go na rynku Discogs z ocenami Twojego egzemplarza już wpisanymi w formularz oferty; obowiązują opłaty Discogs, a publikowanie ofert wymaga VinylBox Pro, już od 9,99 zł miesięcznie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy istnieje aplikacja do rozpoznawania tłoczeń płyt winylowych?

Tak. VinylBox, niezależna aplikacja na iPhone’a i iPada, która działa z Twoim kontem Discogs, skanuje okładkę lub kod kreskowy płyty, wyświetla pasujące wydania z Discogs i pozwala porównać podane przy nich runouty oraz zdjęcia, często także etykiet, z Twoim egzemplarzem. VinylBox można pobrać bezpłatnie z App Store i zacząć od planu bezpłatnego, idealnego dla mniejszych kolekcji.

Jak znaleźć swoje tłoczenie w Discogs?

Pobierz VinylBox i zeskanuj okładkę lub kod kreskowy: aplikacja wyświetli pasujące wydania z Discogs, które możesz filtrować według formatu, kraju, roku i wytwórni oraz przeszukiwać według numeru katalogowego lub runoutu. Stuknij „Zobacz szczegóły” przy wyniku, aby otworzyć stronę wydania, na której zdjęcia z Discogs często pokazują etykiety i tył okładki. Aby zapisać wydanie zgodne z Twoim egzemplarzem, zaloguj się w aplikacji przez Discogs albo załóż konto Discogs na jej ekranie logowania. Na komputerze możesz też przejrzeć wersje na stronie master release albumu w Discogs.

Co zrobić, jeśli mojego runoutu nie ma w Discogs?

Sprawdź swój zapis obu stron, a potem przeczytaj notatki do wydania i warianty runoutu każdego kandydata. Jeśli wszystko inne się zgadza, runout, którego nie ma na liście, to często wariant tego wydania, a nie brakująca edycja, i możesz dodać go do tego wydania w Discogs.

Czy kolorowy winyl albo egzemplarz white label to osobne wydanie?

Zwykle tak. Discogs uznaje egzemplarze white label, reedycje, kolorowe winyle i egzemplarze od różnych producentów za osobne wydania, jeśli da się je odróżnić, a egzemplarze promocyjne traktuje osobno od regularnego wydania (ogólne zasady Discogs). Niezamierzone różnice w kolorze i inne stemple się nie liczą. W VinylBox sprawdź szczegóły formatu każdego kandydata, np. White Label.

Czy tak samo rozpoznam wydanie płyty CD?

W większości tak. Edycje CD to w Discogs również osobne wydania: zacznij od kodu kreskowego na tylnej wkładce, a potem porównaj numer katalogowy, kraj i napisy wokół otworu w środku płyty, gdzie numer matrycy, a na wielu płytach od połowy lat 90. także kod IFPI, pomagają odróżnić edycje. Nasz poradnik o rozpoznawaniu wydań płyt CD omawia to krok po kroku. VinylBox skanuje kody kreskowe i okładki zarówno płyt winylowych, jak i CD; przeczytaj, jak VinylBox kataloguje płyty CD.

Pobierz VinylBox, weź jedną płytę z półki i przejdź z nią przez wszystkie kroki: zeskanuj, zawęź, porównaj, a potem zaloguj się przez Discogs i ją zapisz. Każde rozpoznane tłoczenie sprawia, że Twoja kolekcja i jej wartości są dokładniejsze.

Pobierz VinylBox z App Store