Jak ocenić stan płyt winylowych i okładek

Aby ocenić stan płyty winylowej, oceń osobno płytę i jej okładkę w skali Goldmine, której używa Discogs – od Idealny (M) do Słaby (P). Obejrzyj obie strony w jasnym świetle padającym pod kątem, przesłuchaj płytę, jeśli możesz, i zanotuj każdą wadę, podając stronę i utwór. Ocenę zwykle wyznacza najpoważniejsza wada. Gdy egzemplarz plasuje się między dwiema ocenami, wybierz niższą i napisz, dlaczego.

VinylBox, niezależna aplikacja na iPhone’a i iPada do winyli, płyt CD i kaset, która działa z Twoim kontem Discogs, przechowuje te oceny razem z egzemplarzem. Ustaw „Stan nośnika”, „Stan okładki” i „Notatki” od razu po zapisaniu egzemplarza albo później na stronie jego wydania, a „Porządkowanie kolekcji” wyłapie winyle i płyty CD, którym wciąż brakuje oceny.

Pobierz VinylBox na iPhone’a i iPada

Czym jest skala Goldmine do oceny stanu płyt winylowych?

Skala Goldmine to standardowy zestaw ocen stanu płyt: Idealny (M), Niemal idealny (NM lub M-), Bardzo dobry plus (VG+), Bardzo dobry (VG), Dobry plus (G+), Dobry (G), Dostateczny (F) i Słaby (P). Discogs stosuje ją na swoim rynku (Marketplace) i w polach stanu w Twojej kolekcji, a płytę i okładkę ocenia się osobno.

Tabela streszcza definicje ocen Discogs i poradnik Goldmine „Record Grading 101” (oba po angielsku). Dobry (G) to niska ocena, daleko poniżej tego, co słowo „dobry” znaczy na co dzień. Oceny pośrednie, takie jak VG++, każdy sprzedawca rozumie inaczej, jak zauważa Goldmine; Discogs trzyma się ośmiu powyższych.

Jak ocenić stan płyty winylowej krok po kroku

Za każdym razem pracuj w tej samej kolejności, notuj na bieżąco, a oceny wybierz dopiero na końcu.

1. Przygotuj jasne światło i czystą powierzchnię. Ustaw lampkę pod kątem, blisko płyty: światło padające z boku ujawnia ślady, które ukrywa światło z góry. Umyj i osusz ręce, a płytę trzymaj tylko za krawędź i etykietę, jak radzi Biblioteka Kongresu USA (Library of Congress). Zacznij notatkę od czterech linijek: strona A, strona B, okładka i zawartość.

2. Porównaj swój egzemplarz z jego wydaniem. W VinylBox zeskanuj okładkę lub kod kreskowy, wybierz swoją wersję i stuknij „Zobacz szczegóły”: zdjęcia na stronie wydania, często tylnej okładki i etykiet, pokazują, co powinno wchodzić w skład Twojego egzemplarza. Zanotuj brak wkładki lub zadrukowanej wewnętrznej koszulki. Te sprawdzenia omawia nasz poradnik o tym, jak rozpoznać tłoczenie płyty winylowej.

   

3. Obejrzyj każdą stronę płyty winylowej. Powoli przechylaj ją pod lampą i szukaj otarć, rys oraz matowych plam po wytarciu rowków. Rysa, którą wyczuwasz paznokciem, według definicji zarówno Discogs, jak i Goldmine oznacza VG lub niżej; aby to sprawdzić, dotknij lekko tylko tej jednej linii czystym, suchym paznokciem. Sprawdź, czy krawędź nie zdradza pofalowania, a etykiety – czy nie ma na nich napisów i naklejek. Jeśli kurz zasłania powierzchnię, najpierw wyczyść płytę, by odróżnić smugi od rys.

4. Przesłuchaj obie strony. Czystą igłą odsłuchaj każdy utwór, także ciche wstępy i wyciszenia, w których szum powierzchniowy pojawia się najpierw, i zanotuj każdy trzask, pyknięcie czy przeskok, podając stronę i utwór. Pomiń ten krok, jeśli egzemplarz jest w folii albo uważasz, że jest w stanie Idealny (M): poradnik Discogs o ocenie stanu odradza odtwarzanie płyty, którą podejrzewasz o stan Idealny (M), a dla niektórych kolekcjonerów, jak zauważa Goldmine, otwarta folia oznacza w najlepszym razie Niemal idealny (NM). Zamiast tego opisz płytę jako zafoliowaną (zob. „Najczęściej zadawane pytania”).

5. Oceń okładkę osobno. Sprawdź przód, tył, grzbiet, szwy, rogi i otwór, a potem wewnętrzną koszulkę i wkładki. Czysta płyta nie podniesie oceny zmęczonej okładki.

6. Wybierz oceny. Najpoważniejsza wada wyznacza górny pułap. Ocena płyty musi pasować zarówno do tego, jak płyta wygląda, jak i do tego, jak brzmi: niesłyszalne otarcie wciąż może oznaczać VG+, tykająca rysa już nie, a wyraźne zużycie, np. utrata połysku, sprawia, że nawet cicha płyta zostaje poniżej VG+. Jeśli płyta gra lepiej, niż wygląda, zanotuj „wygląda na VG, gra jak VG+”. Między dwiema ocenami wybierz niższą.

7. Zapisz oceny w VinylBox. Zaloguj się przez Discogs w VinylBox. Nie masz jeszcze konta Discogs? Załóż je bezpłatnie na ekranie logowania w VinylBox. Na stronie wydania otwartej w kroku 2 albo w oknie wyniku skanowania stuknij „+ Dodaj do VinylBox”. Gdy na przycisku pojawi się „✓ W VinylBox”, ustaw „Stan nośnika” i „Stan okładki”, a notatkę rozpoczętą w kroku 1 skopiuj do pola „Notatki”. Na stronie wydania te pola znajdziesz w sekcji „W Twojej kolekcji”, a w oknie wyniku skanowania – pod panelem wartości. Synchronizują się z Twoją kolekcją Discogs.

   

Winyl w stanie VG a VG+: jaka jest różnica?

Różnicę między VG a VG+ słychać i widać. Płyta VG+ ma lekkie ślady starannego używania, ale według poradnika Discogs o ocenie stanu powinna teoretycznie brzmieć tak samo jak płyta NM. Płyta VG straciła sporo połysku i ma szum powierzchniowy słyszalny w cichych fragmentach, wstępach i wyciszeniach, choć muzyka wciąż wybija się na pierwszy plan.

Według definicji Discogs słyszalna wada wyklucza VG+, nawet jeśli reszta płyty wygląda na czystą.

Przykład hipotetyczny: Lanternfield Avenue (Orla Pennick), numer katalogowy QMR-517, wytwórnia Quillmere Records, to wymyślona płyta LP. Załóżmy, że jeden egzemplarz wygląda tak:

Ocenę płyty wyznacza tykająca rysa: nośnik VG, okładka VG+. Notatka brzmi: „Oceniona po odsłuchu, obie strony. Strona A: dwa delikatne otarcia, niesłyszalne. Strona B: rysa na B2 tyka przez ok. dziesięć obrotów. Okładka: lekko podwinięte rogi, rozdarcie dolnego szwu ok. 1,3 cm. Zadrukowana wewnętrzna koszulka w komplecie”.

Ocena wizualna czy ocena po odsłuchu: której ufać?

Bardziej ufaj ocenie po odsłuchu: sprawdza, jak płyta winylowa brzmi, a nie tylko jak wygląda, podczas gdy ocena wizualna jedynie przewiduje brzmienie. Oceny wizualne są szybsze, powszechne i w porządku, o ile to zaznaczysz. Poradnik Discogs o ocenie stanu prosi sprzedawców, by obejrzeli każdy przedmiot i w większości przypadków go przesłuchali.

Goldmine wyjaśnia, że sprzedawcy płyt oceniają wizualnie, bo mają więcej towaru, niż byliby w stanie przesłuchać, a wytarcie rowków, w przeciwieństwie do rys i pofalowań, jest trudne do zauważenia. Z doświadczenia Goldmine płyty LP z lat 50. do mniej więcej 1971 roku zwykle grają lepiej, niż wyglądają, a nowsze, do 1989 roku – gorzej.

Stosuj każdą z nich tam, gdzie pasuje:

• Katalogowanie własnej kolekcji: oznacz ocenę wizualną dopiskiem „ocena wizualna, jeszcze bez odsłuchu” i zaktualizuj ją, gdy przesłuchasz płytę.
• Sprzedaż lub wymiana: oceń płytę po odsłuchu albo napisz, czego nie sprawdzono, np. „A1 i B3 przesłuchane; reszta nieprzesłuchana”.
• Zakupy w sklepie: oceniaj na oko i weź poprawkę na różnicę; tę szybką inspekcję omawia nasza lista kontrolna przy kupowaniu używanych płyt.

Jak ocenić stan okładki płyty?

Oceń okładkę płyty w tej samej skali co płytę, ale osobno, po sprawdzeniu w dobrym świetle każdej strony, szwu i rogu. Wewnętrzną koszulkę i wkładki wymień osobno: brak plakatu czy wkładki z tekstami ma znaczenie dla wielu kupujących.

Szukaj tych wad i notuj, gdzie znajduje się każda z nich:

• Przetarcie od krążka (ring wear): jaśniejszy okrąg w miejscu, w którym płyta przetarła nadruk.
• Rozdarcia szwów: najbardziej narażony jest dolny szew. Goldmine dopuszcza tam przy VG+ rozdarcie krótsze niż 2,5 cm (1 cal); dłuższe rozdarcia albo rozdarcia na kilku bokach oznaczają VG lub niżej.
• Zagięcia i rogi: zagięcia w poprzek grafiki, zagięte lub zgniecione rogi.
• Napisy, naklejki i taśma: imiona lub nazwiska, naklejki z ceną, ślady kleju i naprawy.
• Oznaczenia cut-out: wybita dziurka, ścięty róg lub nacięcie piłą, którymi oznaczano przecenione nadwyżki magazynowe. Goldmine nigdy nie ocenia takiej okładki jako Niemal idealny (NM), choć wciąż może ona mieć VG+.
• Zalanie: pofalowany karton, zacieki i pleśń; w okładce rozkładanej (gatefold) sprawdź też wnętrze.

Ilustracja poniżej pokazuje przetarcie od krążka i długie rozdarcie dolnego szwu, a także zagięcia i wytarte rogi, żeby było widać, jak wygląda każda z tych wad i gdzie się znajduje. Nie jest to wzorzec do oceny, a rozdarcie na niej jest dłuższe niż 2,5 cm (1 cal), czyli limit, który Goldmine wyznacza dla VG+: swoją okładkę oceniaj według powyższych definicji.

Zwykła okładka lub firmowa koperta wytwórni, która nie powstała dla danego wydania, to według Discogs okładka generyczna (generic sleeve); nie wymaga oceny, więc opisz ją w komentarzach. W formularzu oferty w VinylBox możesz też oznaczyć okładkę jako Generic, Not Graded (bez oceny) lub No Cover (brak okładki).

Jak śledzić oceny stanu swoich płyt?

Trzymaj każdą ocenę przy płycie winylowej, której dotyczy, w swojej kolekcji Discogs, gdzie każdy wpis ma własne pola „Stan nośnika”, „Stan okładki” i „Notatki”. VinylBox pokazuje je w sekcji „W Twojej kolekcji” na stronie wydania każdej posiadanej płyty winylowej i CD, a zmiany synchronizuje w obie strony.

Dużą kolekcję oceniaj półka po półce. Na ekranie Mój VinylBox sekcja „Porządkowanie kolekcji” wyłapuje winyle i płyty CD, którym wciąż brakuje stanu okładki lub nośnika, więc wiesz, ile zostało.

Gdy Twoje winyle i płyty CD będą już ocenione, przefiltruj kolekcję według stanu, aby znaleźć egzemplarze, które warto wymienić na lepsze. Resztę katalogowania omawia nasz poradnik o tym, jak skatalogować kolekcję płyt.

Jak wystawić ocenioną płytę na Discogs?

Wystaw ją pod konkretnym wydaniem, z ocenami nośnika i okładki oraz komentarzami, które je uzasadniają. W VinylBox oferta zaczyna się od ocen i notatek zapisanych przy Twoim egzemplarzu.

1. Otwórz formularz oferty ze swojego egzemplarza. Na stronie wydania lub w oknie wyniku skanowania stuknij zielony przycisk „Sprzedaj” pod „Szac. wartość” albo „Sprzedaj” w sekcji „W Twojej kolekcji”. Każdy z nich otwiera formularz „Nowa oferta”, do którego trafiają zapisane przy Twoim egzemplarzu „Stan nośnika” i „Stan okładki”.

   

2. Sprawdź „Stan” i „Stan okładki”. „Stan” to ocena płyty, przeniesiona z pola „Stan nośnika”; „Stan okładki” jest opcjonalny. Masz wątpliwości? Stuknij „Potrzebujesz pomocy w ocenie stanu przedmiotów?” tuż pod nimi.

   

3. Opisz wady dla kupujących. Twoje notatki trafiają do prywatnych komentarzy, które widzisz tylko Ty, więc przepisz wady do komentarzy dla kupujących, np. naklejkę na okładce czy lekkie otarcie na stronie B, i napisz, czy płyta została przesłuchana.

„Sugerowana cena” zależy od wybranego stanu; jak porównać ją ze sprzedażami w tym stanie, pokazuje nasz poradnik o cenach na Discogs. Opublikowanie oferty wymaga VinylBox Pro, już od 9,99 zł miesięcznie, a Pro dodaje też na stronach wydań widok „Sugerowane ceny” z sugestią Discogs dla każdego stanu – tu dla reedycji Random Access Memories na dwóch płytach 180 g:

Obowiązują też opłaty Discogs za sprzedaż, więc ustalając cenę, weź je pod uwagę. Zobacz, jak sprzedawać winyle i płyty CD na Discogs z iPhone’a.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza VG+/VG w ofercie płyty?

To dwie oceny: jedna dla płyty winylowej, druga dla jej okładki. Goldmine zauważa, że większość płyt LP sprzedaje się z dwiema ocenami, ale skrót nie mówi, która jest pierwsza, więc sprawdź opis oferty albo zapytaj sprzedawcę. Discogs unika zgadywania dzięki osobnym polom dla nośnika i okładki (Media i Sleeve). Sam zapisuj „nośnik VG+, okładka VG”; VinylBox przechowuje je jako „Stan nośnika” i „Stan okładki”.

Czy zafoliowana płyta winylowa jest w stanie Idealny (M)?

Niekoniecznie. Discogs zaznacza, że przedmiot może być zafoliowany, a mimo to nie być w stanie Idealny (M), a Goldmine ostrzega, że płyta w folii mogła zostać ponownie zafoliowana, w środku może nie być w stanie Niemal idealny (NM), a nawet może kryć niewłaściwą płytę. Oceń okładkę widoczną przez folię, nie ustawiaj pola „Stan nośnika” w kolekcji, a w polu „Notatki” wpisz „W folii, nieodtwarzana”; „Porządkowanie kolekcji” będzie liczyć ten egzemplarz jako nieoceniony, dopóki go nie otworzysz i nie ocenisz. Oferta w Discogs wymaga oceny nośnika, więc wybierz taką, za którą możesz ręczyć, i napisz w komentarzach, że płyta jest w folii i nie została sprawdzona.

Czy płytę winylową trzeba wyczyścić przed oceną stanu?

Tak, jeśli kurz lub brud zasłania powierzchnię. Discogs zaleca czyszczenie płyt winylowych przed oceną, by odróżnić smugi od rys, a brud może dodawać szumu, który nie jest uszkodzeniem. Czyszczenie nie usunie rysy ani wytarcia rowków, więc oceń płytę, gdy będzie czysta i sucha.

Jak ocenić stan płyty CD?

Według tej samej skali: „Stan nośnika” dotyczy płyty, a „Stan okładki” – książeczki, wkładki (inlay) i innych drukowanych elementów. Trzymaj płytę za krawędź i otwór środkowy, jak radzi Biblioteka Kongresu, sprawdź obie strony, zwłaszcza stronę z nadrukiem, na której rysa może uszkodzić warstwę danych tuż pod spodem, a potem przesłuchaj płytę w całości. W skali Discogs płyta VG+ ma kilka drobnych otarć, a płyta VG – sporo lekkich otarć lub kilka głębszych rys. Standardowych pudełek (jewel case) się nie ocenia. Zobacz, jak VinylBox kataloguje płyty CD.

W jakiej aplikacji zapisywać oceny stanu płyt winylowych?

VinylBox, niezależna aplikacja na iPhone’a i iPada, która działa z Twoim kontem Discogs, zapisuje „Stan nośnika”, „Stan okładki” i „Notatki” dla każdego egzemplarza, zsynchronizowane z Twoją kolekcją Discogs. „Porządkowanie kolekcji” wyłapuje winyle i płyty CD, którym wciąż brakuje oceny, a gdy sprzedajesz, Twoje oceny trafiają do oferty w Discogs (publikowanie wymaga VinylBox Pro, już od 9,99 zł miesięcznie, i obowiązują opłaty Discogs). VinylBox można pobrać bezpłatnie z App Store i zacząć od planu bezpłatnego, idealnego dla mniejszych kolekcji.

Weź jedną płytę winylową, którą dobrze znasz, i oceń ją: światło, oględziny, odsłuch, a potem zapisz obie oceny i ich uzasadnienie. Pobierz VinylBox, zaloguj się przez Discogs i zapisz oceny przy egzemplarzu.

Pobierz VinylBox z App Store